vrijdag 29 januari 2010

Ideeën

Als ik wist hoe ik een bestseller moet schrijven, was ik denk ik daar mee bezig, in plaats van met dit blog. Maar aangezien het allemaal niet zo simpel is, moet ik toch ergens beginnen.
Met een klasgenoot had ik het laatst over 'het perfecte verhaal': wat moet een goed verhaal zeker hebben, waar kan het zonder en wat maakt iets nou tot een verhaal dat de moeite waard is.
We waren laatst in het Multatuli museum in Amsterdam (over de vraag of er baat bij is om een heel museum voor de schrijver te hebben, inclusief de sofa waarop hij is gestorven - hoewel Nederlands bekendste en meest vertaalde schrijver -, zal ik maar niet beginnen, daar niemand er iets aan heeft), en de conservator kon ons vertellen wat Multatuli destijds belangrijk vond bij een goed boek: het moet de 'echte levensvragen bevatten'. Zoals daar zijn de dood, de zin van het leven en meer van dat soort zwaarbeladen onderwerpen.
Nu denk ik altijd dat je voor het schrijven van een boek ontzettend veel levenservaring moet hebben, of in ieder geval genoeg verstand van zaken om goed over iets te schrijven. Ik vind niet dat je als schrijver, als het om maatschappelijke kwesties gaat, zomaar iets uit je duim kan zuigen of de situatie naar jouw hand kan zetten. Maar dat betekent dus dat er ook grenzen zijn, terwijl de schrijver nu juist de mooie gave heeft om die grenzen op te heffen.
Bij het schrijven van fantasy is dat natuurlijk niet van belang: daarbij kan je je gedachtes de vrije loop laten, en alles behandelen wat je wil. Dit brengt echter ook ongewilde gevolgen met zich mee en moet je oppassen dat je niet te veel op een hoop gooit, zodat er helemaal geen lijn meer in te ontdekken is. Complex beroep.
Ik las laatst dat het voor een schrijver funest is, als hij van te voren al denkt: 'hier zit niemand op te wachten'. Dan kun je net zo goed stoppen, of er niet aan beginnen. Alleen wanneer je er zelf honderd procent van overtuigd bent, kun je een verhaal schrijven, dat dan met een beetje moeite ook nog ergens op slaat.
Schrijver worden is een mooi doel, dacht ik altijd. Maar makkelijk is het niet. Want al te vaak denk ik maar: 'waar ben ik nu eigenlijk mee bezig' en overtuig mezelf dat ik het lekker bij journalistiek moet houden: feiten en meningen en verhalen van anderen. Maar toch knaagt er iets aan me. Het is een gevoel dat ik niet precies kan thuisbrengen, alsof er iets in mijn hoofd zit dat niet kan wachten om er uit te komen, om geschreven te worden... Maar het ene moment is het er, het andere niet; en schrijver ben je, of ben je niet - toch?
Multatuli wilde met zijn verhalen de wereld verbeteren. Maar hij werd door het publiek als schrijver gezien, en niet als wereldverbeteraar. Een goed voorbeeld van hoe het schrijven van een boek je heel iets anders op kan leveren dan dat je voor ogen had, en ook mensen iets anders op kan opleveren dan de bedoeling was. Misschien moet ik het gevoel 'waar ben ik mee bezig' laten varen, en nu eindelijk eens gewoon lekker gaan schrijven.

'There is no place like home when you got no place to go'
Green Day - Viva La Gloria (Little Girl)

Geen opmerkingen:

Een reactie posten